دانشکده علوم پایه

شیمی دارویی

 

شیمی دارویی:
شیمی دارویی Medicinal Chemistry) یا (Pharmaceutical Chemistry نام شاخه‌ای از دانش بنیادین شیمی است که به بررسی و استفاده از ترکیبات شیمیایی با هدف درمان، در سیستم‌های زیستی می‌پردازد. این دانش از دانش‌های پایه در داروسازی به شمار می‌رود و بخش گسترده‌ای از داروها از مطالعات در این زمینه حاصل می‌شوند. تاریخ معرفی شیمی ‌دارویی به عنوان علم اولین فارماکوپه در قرن 16 و قرنهای بعد منتشر شد. گنجینه عوامل دارویی سرشار از داروهای جدید با منشاء گیاهی و معدنی معرفی شدند. در اواخر قرن 19 ، شیمی ‌دارویی با کشف "پل ارلیش" که ‌او را پدر شیمی ‌درمانی جدید می‌نامند، در ارتباط با اینکه ترکیبات شیمیایی در برابر عوامل عفونی ویژه‌ای از خود سمیت انتخابی نشان می‌دهند، دچار یک تحول شگرف شد. در همین دوران ، "امیل فیشر" ، نظریه قفل و کلید را که یک تغییر منطقی برای مکانیسم عمل داروها بود، ارائه داد. تحقیقات بعدی ارلیش و همکارانش ، منجر به کشف تعداد زیادی از عوامل شیمی ‌درمانی جدید شد که ‌از آن میان ، آنتی بیوتیک‌ها و سولفامیدها ، از همه برجسته‌تر بودند.
زمینه اصلی رشته شیمی دارویی تکوین داروها  است. سنتز داروها، طراحی مولکولهای جدید، اصلاحات مولکولی به منظور بهینه کردن اثرات دارویی (قدرت، اختصاصیت، اصلاح خصوصیات فیزیکوشیمیایی، بهبود خصوصیات فارماکوکینتیکی) از موارد مهم در این شاخه از علم شیمی دارویی میباشد.  ترکیبات مورد بحث می توانند ترکیبات آلی سنتزی یا نیمه سنتزی، ترکیبات جدا شده از منابع گیاهی، میکرو ارگانیسمی یا حیوانی و یا حتی ترکیبات معدنی باشند. از سوی دیگر تهیه مواد فعال دارویی مورد استفاده در صنایع دارویی با تحقیق و توسعه فراوان در این شرکت ها همراه است تا بتوانند موادی با روش های ارزان تر  و با خلوص بالاتر  و ناخالصی کمتر تولید کنند که متخصصان رشته شیمی دارویی می توانند این مهم را در صنایع دارویی و صنایع وابسته به آن بر عهده گیرند.
فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می توانند در صنایع‌ داروسازی‌ (صنعت‌ ساخت‌ و کنترل‌ دارو) و کارخانه‌های‌ آرایشی‌ ـ بهداشتی و موسسات تحقیقاتی، مراکز تولید دارو و داروخانه ها و کارشناس غذا و دارو ‌ مشغول‌ به‌ کار می‌شوند. از سوی‌ دیگر در حال‌ حاضر حدود ۹۷ درصد داروهای‌ مورد نیاز کشور (از نظر عددی‌) در کارخانه‌های‌ متعدد داروسازی‌ داخل‌ کشور ساخته‌ می‌شود و بدون‌ شک‌ این کارخانه‌ها به‌ کارشناسان‌ دارویی‌ نیاز دارند. این‌ در حالی‌ است‌ که‌ اکثر کارخانه‌های‌ داروسازی‌ کشور دارای‌ واحدی‌ به‌ نام‌ واحد تحقیقات‌ هستند و امکان‌ فعالیت‌های‌ تحقیقاتی‌ برای‌ فارغ‌التحصیلان‌ علاقه‌مند مهیا است.
 
بر اساس مصوبه وزارت علوم تعداد 138 واحد درسی برای مقطع کارشناسی  شیمی دارویی برای 8 ترم تحصیلی پیش بینی شده که شامل 20 واحد درس عمومی، 29 واحد درس پایه، 54 واحد درس اصلی، 27 واحد درس تخصصی و 8 واحد درس اختیاری می باشد.